ترکمن سسی - بهرام جرجانی - ظاهراً دونالد ترامپ تصور می‌کند اگر هر روز مقابل دوربین بنشیند و چند بار تکرار کند که تنگه هرمز تحت کنترل آمریکاست، بالاخره دنیا هم این ادعا را به‌عنوان واقعیت می‌پذیرد!
یک روز از کنترل کامل تنگه حرف می‌زند، روز دیگر مدعی می‌شود نفت و گاز با آزادی کامل و حتی بیشتر از دوران پیش از جنگ از این مسیر عبور می‌کنند؛ انگار نه انگار که ماه‌هاست بازار جهانی انرژی، شرکت‌های کشتیرانی و کشورهای واردکننده نفت و گاز هزینه این بحران را می‌پردازند.
اما بیایید به‌جای شنیدن ادعاهای کاخ سفید، سراغ آمار و گزارش‌های بین‌المللی برویم.
🔹 ۳ سپتامبر ۲۰۲۶ | الجزیره: ترامپ مدعی عبور روزانه حدود ۳۰ کشتی تحت حمایت نیروی دریایی آمریکا شده بود. حتی مقام‌های آمریکایی از عبور ۴۰ کشتی در یک روز سخن می‌گفتند؛ اما داده‌های شرکت‌های ردیابی دریایی مانند Kpler و Lloyd's List ارقام بسیار پایین‌تری را نشان می‌دادند. داده‌های PortWatch نیز میانگین تردد را از حدود ۱۰۰ کشتی در روز پیش از جنگ به حدود ۷ کشتی کاهش‌یافته نشان می‌داد. البته بخشی از عبورهای بدون سیگنال شناسایی در این آمار ثبت نمی‌شود.
🔹 ۸ اکتبر ۲۰۲۶ | رویترز: عبور نفت از تنگه به حدود ۱۰.۱ میلیون بشکه در روز رسیده بود؛ رقمی که ۷۴ درصد سطح پیش از جنگ محسوب می‌شد. هم‌زمان افزایش صادرات از مسیرهای جایگزین عربستان و امارات بخشی از کاهش عرضه را جبران کرده بود.
🔹 ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶ | رویترز: اکتبر شلوغ‌ترین ماه صادرات گاز طبیعی مایع از خلیج فارس از زمان آغاز جنگ بود؛ اما همان ماه با ۳۷ کشتی آسیب‌دیده، بدترین ماه در زمینه حملات دریایی نیز ثبت شد. سازمان بین‌المللی دریانوردی هم ۱۳۰ حادثه دریایی، عمدتاً حمله به کشتی‌ها، و دست‌کم ۲۵ دریانورد کشته‌شده را تأیید کرده است.
این‌ها آمار رسانه‌های بین‌المللی و نهادهای تخصصی است، نه ادعای رسانه‌های ایران!
حالا آقای ترامپ، سؤال روشن است:
اگر شما تنگه را کاملاً کنترل می‌کنید، اگر امنیت برقرار است و اگر تجارت انرژی به وضعیت عادی بازگشته، پس این همه حمله به کشتی‌ها، خسارت‌های دریایی، هزینه‌های سرسام‌آور حمل‌ونقل و نگرانی بازار جهانی انرژی از کجا آمده است؟
البته مسئله فقط تعداد کشتی‌های عبوری نیست؛ مسئله این است که چه کسی می‌تواند بر معادلات امنیتی این آبراه تأثیر بگذارد.
ایران را نمی‌توان از معادله تنگه هرمز حذف کرد.
ایران یک کشور حاشیه‌ای در خلیج فارس نیست که با ورود چند ناو آمریکایی بتوان جایگاهش را نادیده گرفت. موقعیت جغرافیایی، سواحل راهبردی، ظرفیت‌های دفاعی و توان اثرگذاری ایران بر امنیت منطقه، واقعیتی است که حتی مخالفان ایران نیز ناچارند آن را در محاسبات خود لحاظ کنند.
آمریکا می‌تواند ناو اعزام کند، عملیات اسکورت انجام دهد و محاصره دریایی برقرار کند؛ اما حضور نظامی در منطقه به معنای مالکیت، حاکمیت یا کنترل انحصاری تنگه هرمز نیست.
تنگه هرمز فقط یک گذرگاه دریایی نیست؛ یکی از مهم‌ترین اهرم‌های ژئوپلیتیکی ایران در معادلات امنیت انرژی جهان است.
هر تصمیمی درباره امنیت این آبراه، مستقیماً بر اقتصاد جهان اثر می‌گذارد. افزایش هزینه حمل‌ونقل، بیمه کشتی‌ها، انرژی و مواد اولیه، در نهایت به جیب مردم کشورهای مختلف می‌رسد؛ از کارگر و راننده گرفته تا کشاورز و تولیدکننده.
بنابراین، این نمایش تبلیغاتی فقط یک اختلاف میان تهران و واشنگتن نیست؛ آینده امنیت انرژی و تجارت جهانی نیز به آن گره خورده است.
آقای ترامپ!
شما می‌توانید هر روز از قدرت ناوگان دریایی آمریکا سخن بگویید، اما نمی‌توانید جغرافیای ایران را تغییر دهید. نمی‌توانید موقعیت راهبردی ایران را از نقشه حذف کنید و نمی‌توانید با چند جمله تبلیغاتی، واقعیت‌های میدانی را مطابق میل خود بازنویسی کنید.
تنگه هرمز با تکرار یک دروغ، آمریکایی نمی‌شود؛ ایران را هم نمی‌توان از معادلات آن حذف کرد.
دنیا را نمی‌توان با تبلیغات اداره کرد؛ حتی اگر صاحب این تبلیغات، رئیس‌جمهور آمریکا باشد.
بهرام جرجانی | کارشناس حقوق
- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های اسلامی منتشر نمی‌شود.
- نظرات بعد از ویرایش ارسال می‌شود.