ترکمن سسی - بهرام جرجانی - افزایش ساعتی و بعضاً لحظهای نرخ ارز و طلا، صرفاً نوسانی در تابلوی صرافیها نیست؛ بلکه عاملی مستقیم در اخلال امنیت اقتصادی، بیثباتی بازار و تضعیف معیشت مردم است. در چنین شرایطی، بازار قدرت تصمیمگیری را از دست میدهد، معاملات متوقف میشود و فعالان اقتصادی ناگزیر به رفتارهای تدافعی میشوند؛ وضعیتی که امروز بهروشنی در بازار مشاهده میشود.
از منظر حقوق عمومی، مطابق اصل ۳ قانون اساسی، دولت مکلف است همه امکانات خود را برای ایجاد محیط مساعد جهت رشد اقتصادی و رفع فقر و محرومیت بهکار گیرد. همچنین بر اساس اصل ۴۳ قانون اساسی، تأمین شرایط عادلانه اقتصادی و جلوگیری از بیثباتیهای مخرب، از ارکان نظام اقتصادی کشور محسوب میشود. تداوم نوسانات شدید ارزی و طلایی، بدون اقدام مؤثر و بهموقع، عملاً این تکالیف قانونی را با چالش جدی مواجه کرده است.
افزایش مداوم نرخ دلار و طلا، آثار حقوقی روشنی دارد:
بیاعتباری قیمتها، اختلال در اجرای قراردادها، افزایش ریسک معاملات و در نهایت، انتقال فشار مستقیم به مصرفکننده نهایی. در چنین فضایی، توقف فعالیت صنفی یا اعتراض ملایم بازاریان، واکنشی عقلانی و قابل دفاع است؛ زیرا مطابق اصل ۴۰ قانون اساسی، هیچکس نمیتواند اعمال حق خود را وسیله اضرار به غیر یا اخلال در نظم عمومی قرار دهد و این اصل، هم مرز مسئولیت دولت را روشن میکند و هم چارچوب رفتار معقول شهروندان را.
بیتردید، تعلل در اقدام مؤثر و هماهنگ از سوی تیم اقتصادی دولت در مهار این نوسانات، سهم قابل توجهی در تشدید بیاعتمادی بازار داشته است. نقد این ناکارآمدی، نه تقابل با نظام، بلکه بخشی از نظارت عمومی و مطالبه اصلاح در چارچوب قانون است؛ چراکه حکمرانی کارآمد، بر پایه پذیرش مسئولیت و اصلاح بهموقع استوار است، نه انکار واقعیتهای میدانی.
در عین حال، باید با صراحت تأکید کرد که هیچ فرد یا جریانی حق ندارد از فشار اقتصادی و اعتراضات قانونی و آرام مردم برای پیشبرد دشمنیهای خود با این مملکت سوءاستفاده کند. مردم ایران، با وجود گلایههای عمیق معیشتی، مردمی آگاه و هوشیارند و بهخوبی میان مطالبه درونزا و تخریب برونزا تمایز قائلاند.
حمایت از معیشت مردم و مطالبه ثبات اقتصادی، نه در تعارض با منافع ملی است و نه خارج از چارچوب حاکمیت؛ بلکه دقیقاً در امتداد قانون، عقلانیت و مسئولیتپذیری اداره کشور قرار دارد.
✍️ بهرام جرجانی
کارشناس حقوق و فعال اجتماعی
Legal Expert | Social Justice Advocate
- نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
- نظرات حاوی مطالب کذب، توهین یا بیاحترامی به اشخاص، قومیتها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزههای اسلامی منتشر نمیشود.
- نظرات بعد از ویرایش ارسال میشود.